| Informacje o PE |
|
Parlament Europejski (fr. Parlement européen, ang. European Parliament) to jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli państw należących do Unii Europejskiej. Oficjalną siedzibą Parlamentu Europejskiego jest Strasburg. Obywają się tam sesje plenarne. Sesje nadzwyczajne z kolei, zwoływane na żądanie większości członków, Rady lub Komisji mają miejsce w Brukseli. W Brukseli mieszczą się także siedziby komisji parlamentarnych i biur poselskich. Sekretariat Generalny i wydziały administracyjne PE pracują w Luksemburgu. ZARYS HISTORYCZNY Rodowód Parlament Europejskiego sięga Wspólnego Zgromadzenia EWWS (1951r.), które po roku 1957 przyjęło nazwę Europejskiego Zgromadzenia Narodowego i stało się wspólnotowym organem także dla pozostałych Wspólnot: EWG i Euratom. Obecna nazwa Parlament Europejski została przyjęta w 1962 roku. Początkowo deputowanych do Parlamentu Europejskiego desygnowały parlamenty krajów członkowskich. Pierwsze bezpośrednie i powszechne wybory do PE odbyły się w 1979. Nie istnieje jedna ordynacja wyborcza do Parlamentu, każdy kraj ma własne reguły liczenia głosów, ale przyjmuje się, że wszędzie wybory odbywają się w tym samym terminie Szerzej na ten temat www.europa.eu.int
W skład PE wchodzi obecnie 732 deputowanych – przedstawicieli państw członkowskich UE. Po rozszerzeniu liczba ta zostanie zwiększona do 732. Kadencja Parlament i tym samym mandat deputowanego trwa 5 lat. Posłowie wybierani są według specjalnych ordynacji uchwalanych osobno w każdym z państw członkowskich.
Traktatowymi organami PE są : przewodniczący i prezydium. Prezydium tworzy Przewodniczący, jego zastępcy (reprezentanci frakcji politycznych – 14 osób) i kwestorzy (odpowiedzialni za sprawy finansowe, z głosem doradczym -5 osób). Zadania Prezydium określone są w regulaminie PE i dotyczą spraw o charakterze administracyjno – organizacyjnym. Prezydium odpowiada za organizację pracy PE, jego kondycję finansową oraz stan i poziom obsługi administracyjnej. Ponadto sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem komisji parlamentarnych, przestawia PE propozycje obsady personalnej poszczególnych komisji, przydziela komisjom zadania do realizacji stosownie do ich kompetencji rzeczowej czy rozstrzyga ewentualne spory kompetencyjnej pomiędzy komisjami. Organ ten powołuje również Sekretarza Generalnego PE, decyduje o liczbie zatrudnionych urzędników i personelu technicznego Sekretariatu Generalnego oraz dokonuje podziału urzędników na stosowne kategorie ustalone protokołem o przywilejach i immunitetach. Sam Parlament Europejski powołał do życia inne następujące organy: Konferencję Przewodniczących (tzw. Rozszerzone Prezydium), którą tworzy Przewodniczący wraz z przewodniczącymi frakcji politycznych. Do zadań Konferencji Przewodniczących należy wykonywanie funkcji kierowniczych wiążących się z wewnętrzną organizacją prac PE w tym np. ustalanie projektu porządku dziennego obrad PE czy zmiana okresu przerw międzysesyjnych. Do pozostałych organów należą: Kolegium Kwestorów, w skład którego wchodzi 5 członków i które sprawuje obsługę administracyjną i finansową Przewodniczącego i Prezydium Parlamentu, a także samych deputowanych; Konferencję Przewodniczących Komisji, którą tworzą przewodniczący komisji parlamentarnych; Konferencję Przewodniczących Delegacji, w skład której wchodzą przewodniczący delegacji międzyparlamentarnych. Poza wymienionymi organami PE, funkcjonują w nim jeszcze tzw. komisje funkcjonalne, których zadaniem jest przygotowanie prac Parlamentu (w tym przygotowywanie sprawozdań i projektów uchwał na posiedzenia plenarne PE oraz analizowanie trudniejszych zagadnień, których PE w trakcie jego krótkich posiedzeń nie jest w stanie rozpatrzyć).
Poza wymienionymi Komisjami stałymi PE ma prawo powoływać podkomisje, komisje tymczasowe oraz komisje dochodzeniowe. FUNKCJE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO Najważniejsze uprawnienia Parlamentu obejmują: Uprawnienia w procesie legislacyjnym czyli w procesie ,,tworzenia’’ prawa wspólnotowego, obejmują one udział Parlamentu w czterech procedurach tj.: procedurze konsultacji, współpracy, współdecydowania oraz zgodności. Procedura konsultacji umożliwia Parlamentowi wyrażenie opinii w wielu różnych wymienionych w Traktacie WE sytuacjach. W tym trybie PE wypowiada się m.in. na temat projektu aktu prawnego przedłożonego przez Komisję, zanim zostanie on poddany głosowaniu w Radzie np. art. 93 czy 94 TWE. Brak opinii Parlamentu we wymaganych sytuacjach jest traktowany jako poważne uchybienie, które prowadzi do uznania danego aktu za niezgodny z prawem. Dzięki procedurze współpracy Parlament Europejski ma wpływ na decyzje Rady, podjęte na wniosek Komisji. Procedura ta ma zastosowanie przy podejmowaniu uchwał w takich kwestiach jak np. zakaz wszelkich form dyskryminacji, ujednolicanie polityki ekonomicznej i pieniężnej, działalność Europejskiego Funduszu Społecznego czy ochrona środowiska .
Największy wpływ na proces legislacyjny umożliwia Parlamentowi procedura współdecydowania. Działając w tym trybie może on, wspólnie z Radą, wydawać rozporządzenia, dyrektywy, decyzje i zlecenia oraz wyrażać opnie (art. 249 TWE).
Procedura zgodności umożliwia PE udzielenie lub nieudzielanie zgody na propozycje przedstawione przez Komisję, Radę lub państwo członkowskie UE. W tym przypadku opinia Parlamentu nie tylko jest obowiązkowa, ale i wiążąca. Na mocy tej procedury Parlamentowi przysługuje m.in. istotne prawo do zatwierdzenia wniosków w sprawie przyjęcia nowych krajów do Wspólnot (art. 49 TUE). Uprawnienia Parlamentu w zakresie kontroli parlamentarnej obejmują m.in.: prawo zwracania się z zapytaniami do Komisji Europejskiej i Rady Unii Europejskiej, prawo do rozpatrywania sprawozdań Komisji z działalności Wspólnot, prawo zgłaszania wotum nieufności wobec Komisji ( wymaga 2/3 głosów przy obecności większości deputowanych, PE nie może natomiast uchwalić wotum nieufności dla poszczególnych członków Komisji), prawo do analizy i debaty nad projektem rocznego budżetu Unii. Parlament Europejski może również przyjmować petycje od obywateli UE oraz innych osób fizycznych i prawnych państw członkowskich w sprawach bezpośrednio ich dotyczących i wchodzących w zakres działalności Wspólnot Europejskich (szerzej na ten temat http://www.europarl.eu.int/committees/peti_home.htm). Parlament Europejski mianuje także Rzecznika Praw Obywatelskich. Do jego zadań należy przyjmowanie skarg od wszystkich obywateli Unii lub osób fizycznych i prawnych mieszkających lub posiadających siedzibę w państwach członkowskich, które dotyczą przypadków złego zarządzania podczas działań instytucji lub organów Wspólnot, z wyjątkiem Trybunału Sprawiedliwości (art. 21 i 195).(szerzej na ten temat http://www.europarl.eu.int/ombudsman/links/en/natomeu1.htm). W zakresie uprawnień o charakterze kontrolnym Parlament może także na wniosek ¼ swoich członków powołać Komitet Dochodzeniowy ( zwany także komisją śledczą), który nie naruszając kompetencji innych organów zająłby się zbadaniem domniemanych wykroczeń lub niewłaściwego zarządzania podczas stosowania prawa Wspólnot, z wyjątkiem przypadków, gdy sprawa już jest rozpatrywana przez sąd lub nadaje się do rozpatrzenia sądowego (art. 193 TWE). Parlament Europejski uczestniczy również w nominowaniu przewodniczącego Komisji i jej członków. PE posiada też znaczące kompetencje w zakresie uchwalania budżetu Unii Europejskiej. Decyduje o wielkości wydatków nieobilgatoryjnych (tj. takich, które nie wynikają z postanowień traktatowych, ani z uchwalanych na ich podstawie aktów prawnych są to m.in. wydatki przeznaczone finansowanie polityki regionalnej, socjalnej, energetycznej, ekologicznej, stanowią około 25 % wszystkich wydatków Unii). W przypadku natomiast pozostałych wydatków tj. obligatoryjnych ( w tym m.in. wydatków na finansowanie wspólnej polityki rolnej) PE może zaproponować poprawki w zakresie ich alokacji. Parlament jest także upoważniony do odrzucenia całego projektu budżetu ( prawo to przysługuje mu nawet podczas drugiego czytania) i zażądania przedstawienia nowego projektu. Parlament udziela Komisji absolutorium co do realizacji budżetu. Podstawą udzielenia takiego absolutorium jest sprawozdanie Trybunału Rewidentów Księgowych zaaprobowane wcześniej przez Radę Unii Europejskiej.
Deputowani zrzeszeni są w ponadnarodowych frakcjach politycznych. Obecnie w Parlamencie Europejskim jest 7 większych frakcji politycznych i kilka mniejszych. Podział mandatów według przynależności politycznej jest następujący ( stan na 2004 r.) : Grupa Socjalistyczna w Parlamencie Europejskim (PSE) – 202 Grupa Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy (ALDE) – 88 Grupa Zielonych / Wolne Przymierze Europejskie (Verts/ALE) – 42 Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej / Nordycka Zielona Lewica Grupa Niepodległość/Demokracja (IND/DEM) - 36 Grupa Unii na rzecz Europy Narodów (UEN) – 27 Posłowie nie zrzeszeni, czyli nie należący do żadnej frakcji – 28 |
|||
